Ahilova tetiva, povrede i lečenje

Ahilova tetiva, povrede i lečenje

Ahilova tetiva, povrede i lečenje 

Ahilova tetiva

ahilova_tetiva_upala

Ahilova tetiva je distalni pripoj velikog mišića lista, mišića koji nosi veliko opterećenje i pored mišića butine najvažniji je u održavanju uspravnog stava i suprostavlja se zemljinoj teži. Ona je najsnažnija tetiva u tijelu i dugačka je oko 15 cm. Vezuje mišiće listova (Gastrocnemius i Soleus) za petnu kost i ima veliku ulogu u procesu:

redthumb  hodanja,

redthumb  trčanja,

redthumb  skakanja…

Mišići listova preko ahilove tetive rotiraju stopalo oko skočnog zgloba omogućavajući razne položaje poput stajanja na prstima ili pokrete poput odraza pri trčanju.

Ahilova tetiva:dva najčešća oblika povreda

 

 

Upala ahilove tetive ili mesta gde se ona vezuje za petnu kost. Preterano naprezanje ima za cilj da se mikronaprsline u tkivu tetive sabiraju do momenta dok ne počne sam upalni proces.Achilles

1) Tendinitis Ahilove tetive – akutna upala tetive, javlja se kao posledica istovremenog delovanja nekoliko faktora (veliko trenažno opterećenje, neravna podloga, nedovoljno odmora), nastaje otok tetive, koja je zadebljala i bolno osetljiva.

 

2) Entezitis Ahilove tetive upalni proces je lokalizovan na samom pripoju tetive za petnu kost. Ova tendinopatija je upornija od tendinitisa i zahteva duže lečenje. Udruženo sa ovim stanjem može biti i pojava retrokalkanealnog burzitisa.

 

3) Tendinoza Ahilove tetive – razvija se kao posledica hroničnih oštećenja tetive kada se upalni proces ne zaustavi u akutnoj fazi, rezultat je ponavljanih opterećenja na tetivi tokom dužeg vremena što stvara promenu strukture tetive, tetiva je zadebljala, tvrdja, prisutni su čvorići u tetivi, ovaj sindrom se javlja kod sportista srednjih godina i rekreativaca.

Pucanje ahilove tetive (delimično ili u potpunosti) ili njenog pripoja uz mišić. Ovaj slučaj se obično javlja posle manje povrede, ali dešava se iznenada kod veoma velikih naprezanja koja opterećuju ahilovu tetivu.

1. delimično (parcijalno) ili

2. kompletno (u potpunosti)

FAKTORI KOJI UTIČU NA NASTANAK POVREDE:

list2   Intezivna fizička aktivnost, posebno kod profi trkača ali i rekreativaca koji naglo počinju da treniraju,novosti_ahilova_tetiva

list2    Upalu tetive češće imaju pronatori, to jest osobe sa ravnim tabanima kod kojih je svod stopala spušten,

list2    Slabije razvijeni mišići nogu, od butnih mišića do listova,

list2    Zgrčeni, nedovoljno istegnuti mišići zbog nedovoljnog zagrevanja, a potom i trčanja i istezanja

list2    Loš izbor patika i terena za trčanje

list2    Oboljenja kao što su reumatske bolesti ili osteoartritisi ( loša cirkulacija ili ubrzano propadanje hrskavica) daju tegobe bliže petnoj kosti.

list2    Vrhunski sportisti procentualno imaju češće probleme sa rupturama ( pucanjem )   tetive kao posledicom prevelikog opterećenja.

Povrede ahilove tetive se češće dešavaju posle 30-e. godine života.

Fizički aktivne osobe u većem procentu imaju tegobe u tetivi bliže mišiću, dok se kod fizički manje aktivnih osoba te tegobe lociraju bliže spoju ili na samom mestu pripoja na petnoj kosti.

 

ozljede-velika_485340S1Smatra se da  od  5%  do  33%  sportista pre delimičnog ili potpunog pucanja tetive osete bol u listu potkolenice nakon napornog treninga koji najčešće prenebregnu. Ovo navodim zbog minimiziranja upozorenja koje samo telo sportiste šalje. Umesto da se tada jave lekaru, sportisti najčešće odu kod nekog masera ili još gore kod raznih nadrilekara i kostolomaca. Ne shvataju da pri tom ne samo što ugrožavaju svoju sportsku karijeru, ugrožavaju i svoje zdravlje u celini.

Oboljenja Ahilove tetive se javljaju u sportovima sa dosta trčanja i ponavljanim skokovima (fudbal, ragbi, rukomet košarka). Tendinopatije (povrede tetive) pripadaju grupi sindroma prenaprezanja, odnosno posledica su nesrazmere izmedju trenažnih opterećenja i perioda odmora izmedju treninga.

Uzroci nastanka povrede mogu biti vezani za sportistu ili za uslove treninga:

 

ahilova-tetivaUnutrašnji uzroci (sportista) – deformiteti stopala stvaraju poremećaj biomehanike pri kretanju što rezultira povećanim opterećenjem Ahilove tetive (udubljeno stopalo, ravna stopala), zategnutost Ahilove tetive (smanjena fleksibilnost mišića gastroknemiusa), deformiteti potkolenice (takozvana O kolena) povećavaju mehanički stres na Ahilovoj tetivi.

Spoljašnji uzroci (uslovi treninga) – neadekvatna sportska obuća (istrošena ili neprimerena oprema), nepravilna podloga (previše tvrda ili neravna), česte promene podloge i nepravilno doziranje treninga (nagla forsiranja intenziteta i obima treninga, nedovoljno odmora izmedju trening sesija, nezagrejanost, preskaknje istezanja na kraju treninga).

Na šta se žali sportista?

Sportista se žali na postepen početak bolova u predelu Ahilove tetive – bolovi koji se javljaju na početku fizičke aktivnosti i smanjuju se tokom treninga. Kasnije se javlja jutarnja ukočenost i bolovi u predelu tetive koji nestaju nakon nekoliko koraka, ponekad se javlja i osećaj škripanja u predelu tetive. Dijagnoza se postavlja na osnovu podataka o početku bolesti i karakteristikama tegoba koje sportista oseća, kao i pregledom sportiste. Lokalno postoji otok tetive i osetljivost na dodir. Tačna dijagnoza se postavlja na osnovu ultrazvučnog pregleda tetive i eventualno magnetne rezonance.ahilova-tetiva2

Lečenje

Lečenje tendinitisa Ahilove tetive kao i tendinoze Ahilove tetive je neoperativno.
Ako su simptomi intezivniji pacijent treba da hoda sa štakama i da nosi gipsanu čizmu ili plastičnu longetu.
Lečenje se sprovodi modalitetima fizikalne terapije, u početku obavezno krioterapija tj hlađenje i primena nestereoidnih analgetika protiv bolova.
Indikovana je fizikalna terapija:
redplus    laseroterapija kao i
Primenjuje se i kineziterapija, tj terapija vežbanjem, blago i progresivno istezanje mišića i tetiva.
Kada pri hodu i trčanju bolovi sasvimm prestanu , pacijent se vraća dnevnim aktivnostima a sportista postepenom treningu.
Pre treninga se regija mora dobro zagrejati a mišić i tetiva istegnuti. Doziranje treba da bude strogo progresivno.
Neravne i tvrde terene treba izbegavati. Izlečenje treba očekivati za sva do tri meseca.
Treba izbegavati infiltracije kortikosteroida u tetivu.
Hirurško lečenje je retko neophodno.

Lečenje rupture Ahilove tetive moze biti neoperativno i hirursko.

Neoperativno se leče rupure Ahilove tetive kod starijih osoba, i kod parcijalnih (delimicnih) ruptura.
Primenjuju se dva načina lečenja,
redplus   sa imobilizacijom potkolenim gipsom
redplus   i stopalom u plantarnoj flaksiji od 20 stepeni i petom višom za 2-2.5cm (najbolja varijanta sa plasičnom ortozom izradjenom prema otisku pacijenta).
Pacijent hoda sa štakama bez oslanjanja tokom 8 nedelja.

Sprovode se modaliteti fizikalne terapije:

list2     i poseban akcenat na kineziterapiji i istezanju tetive.
Posle 6- 8 nedelja pacijent jača mišić i tetivu progresivno, hoda i vežba u bazenu, vozi bicikl i izvodi PNF vežbe snage i balansa.
Program se zavrsava pliometričnim vežbama pre vraćanja u sportski trening.
A posle 4-6 meseci moze da se počne sa trčanjem, kada snaga mišića povredjene noge dostigne oko 70 % snage zdrave noge.
Hirurško lečenje prekida Ahilove tetive se primenjuje kod totalnih ruptura, kod mladih, aktivnih osoba i sportista.

Zanimljivosti

200px-Detail_of_Achilles_thniskon

Ime je dobila po Ahilu, sinu Peleja i Tetide, jednom od junaka iz Ilijade, grčkog epa koji se pripisuje Homeru. Legenda kaže da je majka Tetida uronila Ahila u močvarnu vodu Stiksa. Na taj način je postao neranjiv po celom telu, osim na peti za koju ga je majka držala. Ahil je poginuo kada ga je Paris pogodio u petu strelom koju je usmerio Apolon. Ahilova tetiva, odnosno Ahilova peta, u prenesenom smislu označava nečiju slabu tačku.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.